Dziś, 22 maja, obchodzimy w Polsce Dzień Praw Zwierząt. To dobry moment, żeby przypomnieć, skąd wzięło się to święto, co właściwie wynika z przepisów dotyczących ochrony zwierząt i dlaczego ta tematyka powinna być obecna nie tylko w przestrzeni publicznej, ale też w naszych codziennych decyzjach. Prawa zwierząt nie są hasłem ideowym – to konkretne obowiązki, które wynikają z uznania zwierząt za istoty zdolne do odczuwania cierpienia.
Dlaczego 22 maja to Dzień Praw Zwierząt?
Dzień Praw Zwierząt obchodzony jest w Polsce 22 maja, ponieważ tego dnia w 1997 roku uchwalono ustawę o ochronie zwierząt. To była pierwsza ustawa w kraju, która jasno stwierdziła, że zwierzę nie jest rzeczą, lecz istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia. Jej przyjęcie poprzedziła największa kampania obywatelska na rzecz zwierząt w historii Polski – zorganizowana przez Klub Gaja, zakończona zebraniem ponad 600 tysięcy podpisów. Od tego momentu ochrona zwierząt w Polsce przestała być wyłącznie kwestią wrażliwości jednostek i zyskała rangę obowiązującego prawa.
Co mówi prawo?
Ustawa o ochronie zwierząt określa, że człowiek ma wobec zwierząt obowiązek poszanowania, ochrony i opieki. Zwierzęta są istotami zdolnymi do odczuwania cierpienia, dlatego nie mogą być traktowane jak przedmioty. Przepisy zakazują znęcania się nad zwierzętami, a każde działanie wobec nich musi być zgodne z zasadami humanitaryzmu. Prawo precyzuje, czym jest znęcanie się i w jakich sytuacjach możliwe jest odebranie zwierzęcia właścicielowi. Zapisane w ustawie zasady mają zastosowanie zarówno do zwierząt domowych, gospodarskich, jak i dzikich.
Jak możemy pomóc?
Dzień Praw Zwierząt to dobra okazja, żeby przyjrzeć się swoim codziennym wyborom. Wspieranie schronisk, przekazywanie karmy, pomoc w transporcie, czas poświęcony na wolontariat – to działania, które realnie poprawiają sytuację zwierząt. Można też wspierać organizacje zajmujące się ratowaniem zwierząt poprzez darowizny albo objąć opieką zwierzę wirtualnie. Warto rozmawiać z dziećmi o tym, czym jest odpowiedzialna opieka. Wiedza przekazywana od najmłodszych lat kształtuje postawy, które później wpływają na los konkretnych zwierząt.
Ochrona zwierząt na co dzień – nie tylko od święta
Ochrona praw zwierząt nie ogranicza się do jednego dnia w roku. Każda decyzja – od zakupu jajek, przez wybór kosmetyków, po sposób traktowania psa na spacerze – niesie za sobą konsekwencje. Szacunek do zwierząt wyraża się w codziennych zachowaniach. Obowiązujące przepisy wyznaczają ramy, ale to, co robimy poza ich literalnym brzmieniem, pokazuje, kim jesteśmy. Dbanie o dobrostan zwierząt zaczyna się tam, gdzie kończy się obojętność.
