Gekon orzęsiony to egzotyczny gad z Nowej Kaledonii, który jest jedną z najpopularniejszych jaszczurek hodowanych w warunkach domowych. Jego charakterystyczne rzęsy nad dużymi wyłupiastymi oczami, spokojne usposobienie i stosunkowo niewielkie wymagania sprawiają, że świetnie nadaje się także dla początkujących terrarystów. Jednak zanim zdecydujesz się na zakup jaszczurki, należy odpowiednio przygotować jego przyszły dom, którym jest terrarium i zapoznać się z podstawowymi zasadami pielęgnacji. Sprawdź, jak się do tego przygotować krok po kroku! W tekście opiszemy jak powinno wyglądać terrarium dla gekona orzęsionego, jak wygląda jego tryb życia oraz jaka dieta jest odpowiednia dla gada.
Przygotuj odpowiednie terrarium dla gekona orzęsionego
Pierwszym i najważniejszym krokiem przed zakupem gekona orzęsionego jest zapewnienie mu odpowiednich warunków do życia. Gekony te prowadzą nadrzewny tryb życia, dlatego ich terrarium powinno być wyższe niż szersze. Dla jednego osobnika minimalne wymiary to około 40x40x50 cm, natomiast dla grupy warto wybrać większe terrarium, na przykład 45x45x60 cm.
Najlepszym wyborem jest terrarium szklane, które dobrze utrzymuje wysoką wilgotność. W przypadku terrarium drewnianego, nieodpowiednie zabezpieczenie przed wilgocią może prowadzić do puchnięcia płyty meblowej. Warto także zadbać o odpowiednią wentylację, która zapobiegnie rozwojowi pleśni i grzybów. Najczęściej terraria przeznaczone dla gekonów orzęsionych, które są sprzedawane w sklepach terrarystycznych mają już te wszystkie elementy.
Zadbaj o wystrój terrarium
Gekon orzęsiony to gatunek nadrzewny, który w naturalnym środowisku spędza większość czasu na gałęziach i wśród roślinności. Dlatego aranżacja wnętrza terrarium powinna odzwierciedlać warunki Nowej Kaledonii, gdzie jaszczurka znajdzie schronienie.
Szczególnie powinniśmy zwrócić uwagę na:
- Roślinność – zarówno żywe, jak i sztuczne rośliny mogą stanowić doskonałe urozmaicenie przestrzeni. Rośliny takie jak epipremnum czy hoja są odporne na wysoką wilgotność i mogą służyć jako naturalne kryjówki oraz miejsca do wspinaczki.
- Gałęzie i korzenie – umieszczenie w terrarium gałęzi, korzeni czy tub korkowych pozwoli gekonowi na realizację jego naturalnych zachowań wspinaczkowych.
- Kryjówki – zapewnienie miejsc do ukrycia się wpływa na poczucie bezpieczeństwa jaszczurki. Mogą to być np. połówki łupin kokosa, odwrócone doniczki czy specjalnie przygotowane schronienia.
- Tło terrarium – strukturalne tło, np. wykonane z korka zwiększa powierzchnię do wspinaczki. i nadaje terrarium naturalnego charakteru.
Pamiętaj, aby wszystkie elementy były stabilnie zamocowane, aby uniknąć przypadkowego przewrócenia i potencjalnego zranienia zwierzęcia.
Podłoże do terrarium
Podłoże w terrarium dla gekona orzęsionego ma pomagać w utrzymaniu odpowiedniej wilgotności. Najlepszym wyborem są naturalne, chłonne materiały, które będą wspierać mikroklimat wnętrza.
Najczęściej stosowane opcje to:
- Włókno kokosowe – lekkie, chłonne i bezpieczne dla gekona. Świetnie zatrzymuje wilgoć i zapobiega przesuszaniu się powietrza.
- Torf – równie popularny wybór, który dobrze utrzymuje wilgotność.
- Mieszanki torfu i włókna kokosowego – idealna mieszanka łącząca zalety obu materiałów.
- Liście i kora – jako warstwa dekoracyjna i dodatkowe zabezpieczenie podłoża przed przesychaniem.
Warto pamiętać o regularnej wymianie lub przynajmniej częściowym odświeżaniu podłoża, aby w terrarium panowała czystość i nie rozwijały się szkodliwe mikroorganizmy. Ewentualnie możemy wprowadzić do zbiornika skoczogonki – drobne organizmy, które oczyszczają podłoże z martwej materii organicznej.
Ogrzewanie i oświetlenie terrarium
Gekon orzęsiony pochodzi z Nowej Kaledonii, gdzie panuje stosunkowo łagodny, wilgotny klimat. Dlatego w domowych warunkach nie potrzebuje specjalnie wysokich temperatur ani intensywnego oświetlenia.
Temperatura w terrarium powinna utrzymywać się w przedziale:
- 20–25°C w dzień,
- ok. 18–20°C w nocy.
W większości mieszkań w Polsce te wartości osiąga się naturalnie, bez potrzeby instalowania dodatkowego ogrzewania. Jeśli jednak w Twoim domu bywa chłodno, możesz zastosować niewielką matę grzewczą lub kabel grzewczy z termostatem, umieszczoną na zewnątrz na jednej ze ścianek terrarium.
Jeśli chodzi o oświetlenie, gekon orzęsiony jako zwierzę nocne nie wymaga intensywnego światła ani specjalnych lamp UVB. Jednak:
- Źródło delikatnego światła dziennego (np. energooszczędna żarówka LED) pomoże utrzymać naturalny rytm dobowy.
- Przy większych, bioaktywnych terrariach lub tam, gdzie rosną żywe rośliny, można stosować słabe lampy UVB (np. 2%), ale nie jest to konieczność.
Pamiętaj, że zawsze najważniejsze jest monitorowanie temperatury i wilgotności za pomocą dokładnych termometrów i higrometrów. Dzięki temu łatwo wyłapiesz ewentualne odchylenia od optymalnych warunków.
Wilgotność i zraszanie terrarium
W naturze gekony orzęsione żyją w wilgotnych lasach tropikalnych, dlatego w ich terrarium wilgotność powinna utrzymywać się na poziomie 60–80%.
Jak to osiągnąć?
- Codzienne zraszanie terrarium jest absolutną podstawą. Wystarczy spryskiwanie raz dziennie.
- Systemy automatycznego zraszania lub mgiełki ultradźwiękowe mogą być świetnym rozwiązaniem, zwłaszcza jeśli nie masz możliwości ręcznego spryskiwania.
- Naturalne elementy wystroju takie jak żywe rośliny, włókno kokosowe czy kawałki kory pomagają zatrzymać wilgoć w terrarium na dłużej.
- Basenik z wodą — opcjonalnie możesz ustawić małą miseczkę z wodą, która dodatkowo podniesie wilgotność, choć gekon orzęsiony zwykle pije krople wody z liści i szyb terrarium.
Nadmierna wilgotność, szczególnie jeśli nie idzie w parze z dobrą wentylacją, może prowadzić do rozwoju pleśni i bakterii. Dlatego zawsze pilnuj równowagi – wilgotno, ale z odpowiednim przepływem powietrza.
Co je gekon orzęsiony? Dieta jaszczurki
Gekon orzęsiony jest zwierzęciem wszystkożernym, co oznacza, że w jego diecie powinny znaleźć się zarówno produkty pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Odpowiednio zbilansowane menu to podstawa jego zdrowia, prawidłowego wzrostu i pięknego wyglądu.
Codzienna dieta gekona powinna być różnorodna i dostosowana do jego naturalnych potrzeb. Warto pamiętać, że nie każdy produkt dostępny w sklepie zoologicznym czy domowa przekąska będzie dla niego odpowiednia – gekony orzęsione mają swoje specyficzne wymagania żywieniowe.
Owady karmowe
Żywe owady to doskonałe źródło białka, które jest niezwykle ważne zwłaszcza dla młodych gekonów oraz samic w okresie rozrodczym. Najczęściej podawane są:
- Świerszcze (domowe, bananowe, kubańskie) – lekkostrawne i bardzo pożywne.
- Karaczany (np. karaczan turecki, argentyński) – bogate w białko i tłuszcze.
- Szarańcza – może być urozmaiceniem diety, ale nie powinna stanowić jej podstawy.
Przed podaniem owadów warto je odpowiednio przygotować: nakarmić je warzywami lub specjalnymi karmówkami (tzw. gut loading), a następnie posypać preparatem wapniowym lub witaminowym, aby wzbogacić ich wartość odżywczą.
Nigdy nie podawaj owadów złapanych na dworze — mogą być nosicielami pasożytów lub zawierać pestycydy!
Gotowe karmy przeznaczone dla gekonów
Na rynku dostępne są specjalne gotowe karmy stworzone z myślą o potrzebach gekonów orzęsionych, które zawierają wszystkie istotne w diecie gekona orzęsionego składniki.
Najpopularniejsze i polecane marki to:
- Pangea – dostępna w wielu smakach, bogata w białko, witaminy i minerały.
- Repashy – równie popularna, zawiera wszystko, czego potrzebuje gekon w codziennej diecie.
Gotowe karmy mają formę proszku, który miesza się z wodą na konsystencję gęstej pasty.
Podawanie gotowych karm powinno być podstawą codziennego żywienia — to baza, do której można okazjonalnie dodawać owady lub owoce jako urozmaicenie.
Dlaczego warto?
- Zawierają odpowiednią ilość wapnia i witamin.
- Są łatwe do przygotowania i podania.
- Minimalizują ryzyko błędów dietetycznych, które mogą wystąpić przy samodzielnym komponowaniu posiłków.
Słodkie owoce
Choć gotowe karmy i owady powinny stanowić podstawę diety gekona orzęsionego, to od czasu do czasu warto urozmaicić jego jadłospis świeżymi owocami. Owoce są świetnym źródłem naturalnych cukrów, witamin i błonnika. Bezpieczne owoce dla gekona to m.in.:
- Mango
- Figa
- Papaja
- Banany
- Melon
- Jagody
Owoce najlepiej podawać w niewielkich ilościach — jako smakołyk raz lub dwa razy w tygodniu. Przed podaniem należy je dokładnie umyć, obrać ze skórki (jeśli to konieczne) i pokroić na małe kawałki.
Należy unikać owoców o wysokiej zawartości witaminy C (np. cytrusy, kiwi) oraz tych bogatych w szczawiany (np. rabarbar), ponieważ mogą negatywnie wpływać na zdrowie gekona.
Dobrą praktyką jest również nieprzesadzanie z ilością owoców — nadmiar cukru w diecie może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak otyłość czy problemy z wątrobą.
Suplementacja wapniem i witaminami
Aby zapewnić gekonowi orzęsionemu pełnię zdrowia, sama dieta często nie wystarcza — konieczna jest odpowiednia suplementacja. Pomaga ona zapobiec niedoborom wapnia, witamin i minerałów, które w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do poważnych chorób, np. metabolicznej choroby kości.
Najważniejsze suplementy w diecie gekona orzęsionego:
- Wapń z witaminą D3 – absolutna podstawa. Wapń odpowiada za prawidłowy rozwój kości, a witamina D3 wspomaga jego wchłanianie. Taki preparat powinien być podawany przy każdym karmieniu owadami.
- Preparaty multiwitaminowe – raz na 1–2 tygodnie warto wzbogacić dietę gekona o kompleks witamin i minerałów (bez nadmiaru witaminy D3, jeśli już jest dostarczana osobno z wapniem).
Jak stosować suplementy? Najprościej jest posypać owady karmowe przed podaniem lub wmieszać proszek w gotową karmę. Należy jednak unikać przesadnego dawkowania. Lepiej regularnie i umiarkowanie suplementować, niż nadrabiać braki „na zapas”.
Tryb życia gekona orzęsionego
Gekon orzęsiony to zwierzę o bardzo charakterystycznym trybie życia, który przyszły opiekun powinien dobrze poznać:
- Nocny tryb aktywności – gekony orzęsione są aktywne głównie nocą. W dzień zazwyczaj odpoczywają, ukrywając się w kryjówkach lub wśród liści. Dlatego nie należy się niepokoić, jeśli w ciągu dnia Twój gekon wydaje się ospały albo jest nieobecny — to zupełnie normalne.
- Nadrzewny styl życia – w naturze gekony spędzają większość czasu na drzewach, skacząc z gałęzi na gałąź. Dlatego w terrarium muszą mieć dużo możliwości do wspinaczki: gałęzie, pnącza, rośliny i inne struktury.
- Zachowanie – gekony orzęsione są zazwyczaj spokojne i łagodne. Mogą być nieco płochliwe, szczególnie młode osobniki, ale przy odpowiedniej opiece szybko przyzwyczajają się do obecności człowieka. Starsze osobniki często stają się bardziej odważne i chętnie eksplorują otoczenie.
- Interakcje – chociaż gekon orzęsiony nie jest typowym zwierzęciem „do głaskania”, można go spokojnie brać na ręce i pozwalać mu swobodnie chodzić po ramieniu lub dłoni. Jednak zawsze trzeba pamiętać o delikatności – w sytuacji stresowej gekon może odrzucić ogon.
Odmiany gekona orzęsionego
Jedną z największych atrakcji gekonów orzęsionych jest ich niezwykła różnorodność ubarwienia i wzorów. Tak zwane morphy (odmiany) powstają w wyniku selektywnej hodowli i różnią się między sobą nie tylko kolorami, ale także układem plam, pasków i wzorów na ciele.
Najpopularniejsze odmiany gekona orzęsionego to:
- Harlequin – gekony o wyraźnych, kontrastowych wzorach na bokach ciała i nogach. Zazwyczaj występują w odcieniach pomarańczowego, żółtego i kremowego na ciemniejszym tle.
- Dalmatian – charakterystyczne dzięki czarnym lub czerwonym plamkom rozsianym po całym ciele. Im więcej i większe plamki, tym bardziej ceniony okaz.
- Pinstripe – gekony z wyraźnym, jasnym pasem biegnącym wzdłuż grzbietu. Czasem pinstripe jest pełny (ciągły), czasem przerywany.
- Flame – odmiana o jasnym środku ciała i ciemniejszych bokach. Efekt wygląda jakby gekon był „płonący” jasnym światłem.
- Lilly White – jedna z najrzadszych i najbardziej pożądanych odmian. Gekony te mają intensywnie biały kolor, często z delikatnymi wzorami w innych odcieniach.
Gdzie kupić gekona orzęsionego?
Zakup gekona orzęsionego to ważna decyzja, dlatego warto wybrać sprawdzone źródło. Najlepsze miejsca zakupu to:
- Profesjonalne hodowle – najlepszy wybór. Hodowcy specjalizujący się w gekonach orzęsionych dbają o zdrowie, właściwe odżywianie i odpowiednie warunki dla zwierząt od pierwszych dni życia. Dodatkowo mogą udzielić cennych wskazówek i często zapewniają dokumenty potwierdzające pochodzenie zwierzaka.
- Wystawy i giełdy terrarystyczne – dobre miejsce, by obejrzeć na żywo wielu hodowców w jednym miejscu i porównać oferty. Warto jednak zachować czujność i dokładnie wypytać o warunki chowu.
- Sklepy zoologiczne – opcja dostępna, ale wymagająca ostrożności. Często zwierzęta w sklepach mają za sobą stresującą drogę i nie zawsze pochodzą ze sprawdzonych źródeł.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie? Gekon powinien być aktywny (o ile jest to wieczorna pora), z czystymi oczami, jędrnym ciałem i prawidłową budową. Skóra powinna być gładka, bez ran, ubytków ani oznak pasożytów. Ogon powinien być pełny — choć gekony orzęsione mogą go zrzucić bez większych konsekwencji, w handlu osobniki z kompletnym ogonem są bardziej cenione. Warto też zapytać o wiek gekona, sposób karmienia i ostatnie wylinki.
Ile lat żyje gekon orzęsiony?
W odpowiednich warunkach w domowej hodowli gekon orzęsiony może żyć nawet 10–15 lat
Cena gekona orzęsionego – ile kosztuje orzęsek?
Cena gekona orzęsionego może się znacznie różnić w zależności od kilku czynników. Średnio za młodego osobnika trzeba zapłacić od 300 do nawet 1000 zł, choć zdarzają się gekony jeszcze droższe – zwłaszcza jeśli pochodzą z unikalnych linii hodowlanych lub mają rzadkie ubarwienie.
Na cenę wpływają:
- Wygląd (morph) – im bardziej oryginalne kolory i wzory, tym wyższa cena. Popularne morphy to np. „Harlequin”, „Dalmatian” czy „Lilly White”.
- Pochodzenie – gekony z renomowanych hodowli, z udokumentowanym rodowodem, będą droższe.
- Wiek – młode osobniki zwykle kosztują mniej niż dorosłe.
- Stan zdrowia i kondycja – zdrowy, zadbany gekon od sprawdzonego hodowcy może kosztować więcej, ale daje większą pewność, że nie będzie problemów zdrowotnych.
