Strona główna Magazyn Warto wiedzieć Niepożądane reakcje na pokarm – metody postępowania
0

Niepożądane reakcje na pokarm – metody postępowania

Niepożądane reakcje na pokarm – metody postępowania

 

Jednym z najczęściej występujących objawów alergii pokarmowej u psa lub kota jest drapanie się, spowodowane świądem. Gdy zwierzę uporczywie się drapie, możemy zaobserwować niepokojące objawy: zaczerwienienia skóry, ubytki sierści lub zapalenie spojówek. Jednakże świąd towarzyszy wielu chorobom, nie tylko tym o podłożu alergicznym

mgr Karolina Hołda

specjalista żywienia psów i kotów

 

Najczęściej występujące problemy dermatologiczne u psów to: zakażenia bakteryjne, atopowe zapalenie skóry, alergiczne pchle zapalenie skóry, infekcja grzybicza czy w końcu alergia pokarmowa, która stanowi niespełna 20% problemów skórnych. Drapanie może też mieć podłoże behawioralne i być reakcją na stres, zachowania lękowe czy kompulsywne.

Schorzenia dermatologiczne, zwłaszcza przebiegające ze świądem, są często problematyczne do zdiagnozowania i leczenia. Znalezienie optymalnego, dobrze tolerowanego i długookresowego rozwiązania może być trudne. W celu wykluczenia obecności ektopasożytów oraz alergii innego rodzaju zaleca się przeprowadzenie szczegółowego badania dermatologicznego. Dodatkowym utrudnieniem diagnozy jest możliwość powikłania schorzenia podstawowego grzybiczym lub bakteryjnym zapaleniem skóry.

Ścisła współpraca właściciela pupila z lekarzem weterynarii jest podstawą skutecznego leczenia chorego zwierzęcia. Postawienie wstępnej diagnozy opiera się na dokładnym wywiadzie z właścicielem, obejmującym wszystkie podawane produkty: karmy, przekąski, składniki diety domowej, suplementy i doustne leki, a także dostęp do innych pokarmów (np. innego zwierzęcia domowego). Należy też uwzględnić tworzywa, z których wykonana jest miska, zabawki czy inne elementy środowiska zwierzęcia – np. płyny do mycia podłóg, nasze perfumy, środki piorące.

Jak widać, istnieje wiele przyczyn wywołujących zmiany skórne. Zaleca się więc prowadzenie dziennika dietetycznego co najmniej przez tydzień przed ustaleniem i wprowadzeniem diety leczniczej. Dodatkowo warto poprosić opiekuna o przygotowanie „osi czasu”, na której zaznaczy ewentualne zaostrzenie objawów i powiązane z nimi wydarzenia w danym czasie (np. zmiana proszku do prania czy sytuacja stresowa).

Warto wspomnieć, że powszechnie praktykowane jest oznaczanie swoistych przeciwciał dla alergenów pokarmowych u psów w celu postawienia diagnozy nadwrażliwości pokarmowej. Niemniej jednak, takie „testy alergiczne” wykazują wątpliwą wartość diagnostyczną i użyteczność kliniczną.

 

Dieta eliminacyjna – złoty standard w procesie diagnostycznym

 

Ogólną zasadą postępowania dietetycznego w przypadku podejrzenia alergii pokarmowej jest zaoferowanie zwierzęciu pokarmu, z którym wcześniej się nie zetknęło. Dieta eliminacyjna powinna być oparta na nowym, niestosowanym do tej pory źródle białka.

Najlepiej by było, gdyby posiłek zawierał jedno źródło białka lub możliwie jak najmniej różnych jego źródeł. Może to być dieta przygotowywana samodzielnie w domu lub gotowa karma komercyjna. W przypadku karm gotowych mogą to być diety oparte na białku hydrolizowanym, czyli takie, których łańcuch polipeptydowy został pocięty na mniejsze odcinki (molekuły o masie cząsteczkowej < 15 kD). Proces hydrolizy redukuje antygenowość białek – cząsteczka białka jest zbyt mała, aby być rozpoznaną przez przeciwciała. Dlatego hydrolizowane białko nie powinno wywołać reakcji alergicznej. Ponadto dowiedziono, że psy uczulone na określony rodzaj białka tolerują jego hydrolizowaną postać.

Dietę eliminacyjną należy stosować przez 6-12 tygodni, mimo że ustąpienie objawów możemy obserwować już po 3-4 tygodniach. Nową dietę powinno się wprowadzać stopniowo przez 3-5 dni, aby uniknąć powikłań ze strony układu trawiennego. Odpowiednio długi czas jej stosowania pozwala na zniwelowanie lub całkowite wycofanie się objawów skórnych lub pokarmowych.

Konieczne jest, aby dieta eliminacyjna była ściśle przestrzegana. Należy karmić wyłącznie zaleconą dietą i zaprzestać podawania wszelkiego dodatkowego źródła pożywienia: smakołyków, przekąsek, okazjonalnego jedzenia ze stołu czy odpadków znalezionych na spacerach. Jako nagrody można użyć pojedynczych granulek suchej karmy, w ramach dziennej porcji lub składnika domowej diety. Jeśli musimy podawać leki, trzeba zwrócić uwagę czy nie zawierają źródeł białka i przede wszystkim – z czym są podawane. Zdarza się, że „nośnikiem” tabletki bywa żółty ser czy wędzone wędliny, ryby lub pasztety.  Są to produkty, których w ogóle nie powinniśmy podawać psom, a w szczególności podczas trwania diety eliminacyjnej. Zawierają one histaminę, tzw. aminę biogenną, której wyrzut w organizmie może nasilić stan zapalny. Do picia należy podawać wyłącznie czystą wodę.

Stosowanie diety wymaga konsekwencji opiekuna i wszystkich członków rodziny. Czasami najwięcej trudności sprawia przekonanie dziadków lub dzieci do bezwzględnego przestrzegania tych zasad i niedokarmiania zwierzęcia.

Po ustąpieniu objawów klinicznych w wyniku stosowania diety eliminacyjnej powinno się potwierdzić rozpoznanie poprzez próbę prowokacji (ponowne wprowadzenie podejrzanego składnika). Czas sprawdzania pojedynczego składnika trwa około 10 dni, a wszystkich komponentów – w zależności od tego, jak bardzo była urozmaicona dieta zwierzęcia. Rozpoznanie uznaje się za prawidłowe, jeśli w czasie od 4 godzin do 14 dni powrócą objawy skórne. Dzięki identyfikacji alergenu pokarmowego i wyeliminowaniu go z diety można skutecznie wyleczyć zwierzę z alergii.

W przypadku zwierząt z alergią pokarmową warto pamiętać o dożywotnim wykluczeniu z diety przypuszczalnych lub potwierdzonych testem prowokacji alergenów pokarmowych oraz mieć świadomość tego, że hipoalergiczna dieta może przestać być skuteczna. Wynika to z możliwości uczulania się psów i kotów na podawane składniki pokarmowe. W takim przypadku postępowanie diagnostyczne należy powtórzyć w celu przygotowania kolejnej diety hipoalergicznej.

 

(83)

NAPISZ KOMENTARZ

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *